AI-adoptie per sector verschilt enorm: in de EU gebruikt 62,5% van de ICT-bedrijven AI, tegen slechts 10,8% in de bouw. Ook bedrijfsgrootte weegt zwaar — van 17% bij kleine tot 55% bij grote bedrijven (Eurostat, 2025).
Door Ben · Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026 · Bronnen: Eurostat, CBS
Kort samengevat
- In de EU gebruikte in 2025 20,0% van de bedrijven (10+ werknemers) AI — tegen 13,5% in 2024 en 8,1% in 2023 (Eurostat).
- De sectorkloof is enorm: ICT 62,5% versus de bouw 10,8% (Eurostat).
- Grootte weegt zwaar: 17% bij kleine, 30,4% bij middelgrote en 55,0% bij grote bedrijven.
- Nederland zit rond het EU-gemiddelde — met ~1 op de 6 bedrijven die AI gebruikt, verdubbeld in twee jaar (CBS). De koplopers zijn Denemarken (42%), Finland (37,8%) en Zweden (35%).
- Het grootste struikelblok: gebrek aan kennis/expertise — 70,9% van de twijfelaars in de EU en 74,6% in Nederland noemt dit.
Hoeveel bedrijven gebruiken AI in 2026?
De EU-brede adoptie is in twee jaar meer dan verdubbeld. Volgens Eurostat gebruikte in 2025 20,0% van de bedrijven met 10 of meer werknemers AI, tegen 13,5% een jaar eerder en 8,1% in 2023. Nederland zit daar met ongeveer 1 op de 6 bedrijven vlak onder, en is dus geen koploper — dat zijn de Scandinavische landen.
8,1%
EU-bedrijven met AI — 2023
13,5%
EU-bedrijven met AI — 2024
20,0%
EU-bedrijven met AI — 2025
Welke sectoren lopen voorop en welke blijven achter?
Hier zit het grootste verschil. De cijfers hieronder zijn adoptiegraden: het percentage bedrijven binnen die sector dat AI gebruikt (Eurostat, 2025).
AI-adoptiegraad per sector (EU, 2025)
Informatie en communicatie
62,5%
Zakelijke dienstverlening
40,4%
Transport en opslag
11,2%
Sectoren die van nature met data en software werken — ICT en de zakelijke, wetenschappelijke en technische dienstverlening — lopen ver voorop. Sectoren met veel fysiek werk, zoals de bouw, het transport en de horeca, blijven achter. Voor een MKB’er is dat een kans — zeker als je weet hoe je begint zonder te programmeren: in een sector waar bijna niemand automatiseert, levert een kleine stap al een voorsprong op.
Waarom gebruiken grote bedrijven veel vaker AI dan kleine?
Naast sector is bedrijfsgrootte de sterkste voorspeller. Hoe groter het bedrijf, hoe hoger de adoptiegraad — grote bedrijven hebben eigen IT’ers, budget en data. Kleine bedrijven missen dat vaak, terwijl juist zij de meeste tijd kunnen winnen.
| Groep |
AI-adoptiegraad (2025) |
Bron |
| Kleine bedrijven (10–49 werknemers) |
17% |
Eurostat |
| Middelgrote bedrijven (50–249) |
30,4% |
Eurostat |
| Grote bedrijven (250+) |
55,0% |
Eurostat |
| Alle EU-bedrijven (10+) |
20,0% |
Eurostat |
Waarvoor gebruiken bedrijven AI?
Het gebruik zit vooral aan de “makkelijke” kant — taal en tekst — en veel minder in diepere toepassingen. Dit zijn de aandelen van álle EU-bedrijven (10+) die de betreffende AI-technologie inzetten:
| AI-toepassing |
% van EU-bedrijven |
Bron |
| Text mining |
11,8% |
Eurostat |
| Beeld-, audio- of videogeneratie |
9,6% |
Eurostat |
| Tekst- of codegeneratie |
8,8% |
Eurostat |
| Spraakherkenning |
7,2% |
Eurostat |
Naar functie gebruikt 34,7% van de AI-gebruikende bedrijven het voor marketing en sales, en 31,1% voor bedrijfsadministratie en management (Eurostat).
Wat houdt bedrijven tegen om met AI te beginnen?
De grootste rem is geen techniek maar kennis. Van de bedrijven die AI overwegen maar (nog) niet gebruiken, noemt in de EU 70,9% een gebrek aan expertise. In Nederland ligt dat cijfer volgens het CBS nog hoger: 74,6%.
| Belemmering (twijfelaars) |
% dat dit noemt |
Bron |
| Gebrek aan kennis/expertise (EU) |
70,9% |
Eurostat |
| Gebrek aan kennis/expertise (NL) |
74,6% |
CBS |
| Onduidelijke juridische gevolgen |
52,5% |
Eurostat |
| Zorgen over dataprivacy |
48,8% |
Eurostat |
Waar staat jouw sector?
Kies je sector om de EU-adoptiegraad van 2025 te zien.
Wat kosten de bekendste automatiseringstools?
Wil je zelf een stap zetten, dan hoeft dat niet duur te zijn. Onderstaande bedragen zijn officiële vanafprijzen van de leveranciers (augustus 2026), geen Nederlandse markttarieven — reken je eigen tijd altijd mee.
| Tool |
Gratis? |
Betaald vanaf |
| Zapier |
Ja (100 taken/mnd) |
$19,99/mnd |
| Make |
Ja (1.000 ops/mnd) |
$9/mnd |
| n8n |
Ja (self-hosted) |
€20/mnd (cloud) |
| Airtable |
Ja (beperkt) |
$20/gebruiker/mnd |
| Power Automate |
Beperkt |
$15/gebruiker/mnd |
Veelgestelde vragen
Welke sector gebruikt het meest AI?
In de EU is dat de ICT-sector: 62,5% van de bedrijven gebruikt AI (Eurostat, 2025), gevolgd door de zakelijke, wetenschappelijke en technische dienstverlening met 40,4%.
Welke sector gebruikt het minst AI?
De bouw is hekkensluiter met 10,8%, net onder transport en opslag (11,2%) en de horeca (12,0%). Sectoren met veel fysiek werk lopen achter.
Hoeveel Nederlandse bedrijven gebruiken AI?
Ongeveer 1 op de 6 (circa 16–17%) in 2025, volgens het CBS — verdubbeld in twee jaar. Daarmee zit Nederland rond het EU-gemiddelde van 20%, maar onder koplopers als Denemarken (42%).
Waarom gebruiken kleine bedrijven minder AI dan grote?
Grote bedrijven (55% adoptie) hebben eigen IT-expertise, budget en data. Kleine bedrijven (17%) missen dat vaak. De grootste belemmering is een gebrek aan kennis, niet de kosten.
Waarvoor gebruiken bedrijven AI het meest?
Vooral voor taal en tekst: text mining (11,8%) en tekst-/beeldgeneratie. Naar functie is marketing en sales de grootste toepassing (34,7% van de AI-gebruikers).
Wat is de grootste belemmering om met AI te starten?
Gebrek aan kennis en expertise. In Nederland noemt 74,6% van de twijfelaars dit, in de EU 70,9% — ruim boven zorgen over juridische gevolgen (52,5%) of privacy (48,8%).
Over deze cijfers. Alle percentages komen uit twee primaire bronnen:
Eurostat (“Use of artificial intelligence in enterprises”, gepubliceerd december 2025, data begin 2025) en het
CBS (AI-gebruik door Nederlandse bedrijven, november 2025). Alle sector- en groottecijfers zijn
adoptiegraden (het percentage bedrijven binnen die groep dat AI gebruikt) en zijn niet vermengd met “aandeel van alle AI-gebruikers”-cijfers, om verwarring te voorkomen. Cijfers over “bespaarde uren” of ROI zijn bewust weggelaten: daarvoor bestaat geen herleidbare Nederlandse primaire bron. De prijstabel toont vanafprijzen van de leveranciers zelf, geen Nederlandse markttarieven.
BG
Verdiept zich al enkele jaren in AI, no-code en workflow-automatisering. Onderzoekt niches en vertaalt AI naar gewone taal voor ondernemers en medewerkers.
